Liefde op een verkeerde basis

Voor Still Haven bestond, was er een ander boek. Het gaat niet over stilstaan bij jezelf. Het gaat over een vrouw die zestien jaar lang niet mocht spreken.

Hoe het begon

Een korte reis naar Zuid-Afrika in 2006 liep anders af dan gepland. Wat een vakantie moest worden, werd bijna vier jaar hulpverlening. In augustus 2008 ontmoette ik Janet Thulisile Hlophe.

Ze vertelde haar verhaal in stukken, uur na uur, twee jaar lang. Soms een halve avond over één dag. Mijn werk bestond erin te luisteren en op te schrijven wat zij zei — niet mooier, niet gladder.

Wat er in staat

Janet werd geboren in 1964, in een Zoeloegezin op het platteland van KwaZulu-Natal. Een huis zonder stromend water, in een cultuur waarin een oudere altijd gelijk heeft en een jonge vrouw er is voor de mannen.

Ze werd uitgehuwelijkt tegen haar wil. Zestien jaar lang besliste haar man waar ze heen mocht, naar wie ze mocht kijken, of ze mocht praten. Ook de kinderen kregen het te verduren.

Het boek vertelt die jaren zonder er iets bij te leggen, en alles wat erna kwam: de dag dat de politie hem eindelijk meenam, het lange herstel, en het werk dat ze vond — van deur tot deur, eerst voor het Rode Kruis, later voor het Leger des Heils.

Waarom het er opnieuw is

Het boek verscheen in 2010 bij een uitgeverij in New York. Die uitgeverij bestaat niet meer, de rechten kwamen terug, en het boek was jarenlang nergens nog te krijgen.

Janet gaat akkoord met deze heruitgave. Er is een nieuwe omslag, vier passages die destijds uit andere bronnen kwamen zijn in eigen woorden herschreven, en enkele feitelijke fouten over de apartheidsgeschiedenis zijn rechtgezet. Aan haar verhaal is niets veranderd.

Janet vandaag

Ze woont in Umgababa, aan de kust ten zuiden van Durban, samen met haar kinderen.